Is witlof gezond? 10 voordelen voor jouw gezondheid

Witlof, ook bekend als Brussels lof, is een bladgroente met een kenmerkende bittere smaak. Over groente in het algemeen is het oordeel eenvoudig, maar rond witlof circuleren ook beloftes die een stuk verder gaan dan wat er is aangetoond. In deze blog het onderscheid, plus wat je over bewaren moet weten. Daarnaast geven we een aantal heerlijke, gezonde recepten met witlof zodat je er meteen van kunt gaan genieten.

Wat is witlof?

Witlof, een lid van de cichoreifamilie, wordt gekenmerkt door zijn lange, witte bladeren met lichtgele uiteinden. Daarnaast bestaat er een rode variant, deze wordt vaak roodlof genoemd en smaakt nét iets anders. Witlof wordt vaak rauw gegeten in salades, maar kan ook gekookt of gebakken worden. Het heeft een frisse, bittere smaak, die subtieler wordt zodra deze verwarmd wordt. Doordat witlof gezond is én weinig koolhydraten bevat, past het perfect in een koolhydraatarm dieet.

Hoe gezond is witlof?

Witlof is groente, en daarmee is het meeste al gezegd. Het Voedingscentrum houdt in de Schijf van Vijf 250 gram groente per dag aan, terwijl volwassenen volgens de Voedselconsumptiepeiling van het RIVM gemiddeld op 167 gram uitkomen. Elke groente die je daadwerkelijk eet, dicht dat gat, net als bijvoorbeeld avocado.

Wat witlof levert: weinig energie per portie, vezels, en vitamines en mineralen waaronder vitamine C, vitamine K, kalium en foliumzuur. Voor een aantal van die voedingsstoffen staan er goedgekeurde claims in het Europese register dat de EFSA beoordeelt en de NVWA handhaaft. Vitamine C draagt bij aan de normale werking van het immuunsysteem, vitamine K aan de instandhouding van normale botten. Let op de formulering: het gaat om een bijdrage aan een normale functie, niet om bescherming tegen ziekte.

Wat je online veel tegenkomt en wat níét is onderbouwd: dat witlof de lever ontgift, ontstekingen remt, het risico op kanker verlaagt of de bloedsuikerspiegel stabiliseert. Voor zulke beweringen staat niets in het register, en "ontgiften" is bovendien geen proces dat door een groente wordt aangestuurd; dat werk doen je lever en nieren sowieso.

Eén ding om te weten over bewaren

Witlof hoort volgens het Voedingscentrum bij de nitraatrijke groenten, samen met spinazie, andijvie, sla, prei en spruiten. Dat is geen reden om het te laten staan, wel om restjes goed te behandelen.

Opwarmen mag gewoon. Wel adviseert het Voedingscentrum om restjes na de eerste bereiding snel af te koelen, bijvoorbeeld door de pan in een laagje koud water te zetten, ze daarna bij 4 graden in de koelkast te bewaren en niet langer dan twee dagen te bewaren. Zo krijgen bacteriën die nitraat omzetten in nitriet geen kans.

Kopen, bewaren en de bitterheid temmen

Witlof groeit in het donker, en daar dankt hij zijn witte kleur aan. Krijgt hij licht, dan worden de bladpunten groen en wordt de smaak bitterder. Dat is meteen het koopadvies: kies stevige kroppen met gesloten, lichte bladpunten en bewaar ze donker en koel, bijvoorbeeld in een papieren zak in de groentela.

Vind je witlof te bitter, dan zijn er twee dingen die helpen. Snijd het harde kegeltje onderaan de krop weg, want daar zit de meeste bitterheid. En verhit hem: bij bakken, stoven of gratineren wordt de smaak duidelijk milder en zoeter. Rauw in een salade komt de bitterheid juist tot zijn recht, zeker in combinatie met iets zoets zoals appel of peer.

Voor de bereiding gelden dezelfde vuistregels als bij andere groente. Het Voedingscentrum houdt aan dat groente bij koken tussen de 20 en 50 procent van de vitamines verliest, afhankelijk van hoe lang je kookt en hoeveel water je gebruikt. Kook daarom kort en in een klein laagje water met het deksel op de pan, of kies voor stomen, bakken of de oven. Meer daarover in dit artikel over het bereiden van warme maaltijden.

Een portie groente is bij het avondeten ongeveer 150 tot 200 gram. Twee kroppen witlof komen daar aardig in de buurt, en met wat rauwkost bij de lunch zit je op de 250 gram per dag.

Recepten met witlof die gezond zijn

Witlof is een veelzijdige groente die op verschillende manieren kan worden bereid. En als je je afvraagt: hoe gezond is witlof als het wordt verwerkt in gerechten? Dan hoef je je ook daar niet druk om te maken. Zolang het niet urenlang wordt gekookt, zal het zeker een deel van zijn gezonde voedingswaarden behouden. Hier zijn vijf heerlijke en gezonde recepten met witlof:

Witlofsalade met appel en walnoten

Snijd de witlof in dunne reepjes en meng met stukjes appel, gehakte walnoten en een dressing van olijfolie, citroensap en wat zout en peper.

Gegratineerde witlof met ham en kaas

Wikkel de witlof in ham, leg in een ovenschaal, bedek met geraspte kaas en bak tot het goudbruin is. Wil je een iets minder gezonde, maar ook heerlijke, variant? Bedek de witlof dan eerst met bechamelsaus voordat je er kaas overeen doet.

Witlofsoep met blauwe kaas

Kook gesneden witlof in bouillon tot het zacht is, pureer deze en voeg crème fraîche en verkruimelde blauwe kaas toe voor het serveren. Lekker als saus voor over de pasta.

Gebakken witlof met balsamico

Halveer de witlof, bak in olijfolie en besprenkel met balsamicoazijn en honing voor een zoet-bittere smaak.

Witlof met peer en gorgonzola

Combineer gesneden witlof met stukjes peer en gorgonzola en garneer met een vinaigrette en gehakte, ongezouten noten voor een frisse salade.

Is witlof gezond? Ja, om de saaie reden dat het groente is: weinig energie, veel volume, vezels en een pakket vitamines en mineralen. Niet om de spectaculaire redenen die er soms bij worden geleverd. Of je het rauw in een salade doet of gegratineerd uit de oven haalt, maakt voor die conclusie weinig uit. Wil je naast witlof ook de rest van je voedingsschema aanpassen? Lees dan deze blog over hoe je een goed voedingsschema maakt. Smakelijk!